پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

26

پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )

رفتار ناشايست را دارند چرا كه حرام‌ها را حلال و حلال‌ها را حرام كرده‌اند و با برهم زدن حدود الهى ، مال خدا را براى خود برگرفته‌اند . « 1 » اگر امام حسين ( ع ) در جاىْ جاى سخنان خود بر دو اصل « قرآن » و « عترت » تكيه مىكند ، به خاطر آن است كه جز اين دو منبع عظيم و گرانسنگ نمىتواند پاسخگوى نياز جامعهء اسلامى باشد و كسانى كه با شعار « حسبنا كتاب اللّه » در برابر خاندان عترت و طهارت قد علم كردند ناگزير از تفسير به رأى شدند كه تدريجاً موجبات برداشت‌هاى نادرست و انحراف‌آميز از كتاب آسمانى قرآن را فراهم آوردند . خوشبختانه امروز ، حقّانيّت كلام نورانى امام بر دانشمندان فِرقَ اسلامى آن چنان روشن و آشكار شده است كه در تأليفات خود بر اين دو اصل اصيل و مبنايى پاى مىفشارند : امّت اسلامى در اين امر اتّفاق نظر دارند كه فرمانبرى از امراء و سلاطين هنگامى واجب است كه با دليل ( عقلى و مبانى علمى ) راه حق و صواب را تشخيص دهند ، و اين دليل بايد مبتنى بر « كتاب » و « سنّت » باشد . « 2 » بنابر اين شرط اساسى اولى الامرى اشراف داشتن به دقايق كلامى قرآن كريم و سنّت سنيّهء رسول گرامى اسلام ( ص ) و عمل به آنها است ، و از همين روى در روايات منقول از حضرات معصومين ( ص ) بر عدم اطاعت از دستوراتى كه معصيت برانگيز باشد توصيه شده و بزرگ‌ترين جهاد را سخنى دانسته‌اند كه متضمّن مفهوم عدالت در مقابل حكومت فرمانروايان ستمكار باشد « 3 » و اين درست مخالف آن چيزى است كه بانى سلسلهء اموى - معاوية بن ابى سفيان - مىانديشيد و بر زبان مىآورد و حكومت اموى را به جاى دين و دستورات دينى به عنوان يك اصل خدشه‌ناپذير معرّفى مىكرد :

--> ( 1 ) . ايُّهَا النّاسُ ! مَن رَأَى سُلطَانَاً جَائِرَاً مُستَحِلًاّ لِحَرَامِ اللّه ، ناكِثاً لِعَهدِ اللّه ، مُسْتَأثِرَاً لِفَىءِ اللّه ، مُعتَدِيَاً لِحُدُودِ اللّه ، فَلَم يُغَيَّرْ عَلَيهِ بِقَولٍ وَلَا فِعلٍ كَانَ حَقَّاً عَلى اللّهِ انْ يَدخُلُه مُدْخَلَهُ ؛ الا وَانَّ هؤلآءِ القَومِ قَد احَلُّوا حَرَامَ اللّهِ وَحَرَّمُوا حَلَالِهِ وَاسْتَأْثَرُوا فَىْءِ اللّهِ . ( حماسهء حسينى ، شهيد مرتضى مطهّرى ، ج 1 ، ص 271 ، به نقل از تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 304 ) ( 2 ) . انَّ الامَّةَ مُجْمِعَةٌ عَلى انَّ الامَراءِ وَالسّلاطِينَ انَّمَا تَجِبُ طَاعَتَهُم فِيمَا عُلِمَ بِالدَّليل انَّهُ حَقٌّ وَصَوَابٌ وَذلِكَ الدّليلُ لَيسَ الّا الكِتاب وَالسُّنَة . ( بررسى و تحقيق پيرامون نهضت حسينى ، سيّد على فرحى ، ص 393 ، به نقل از المنار ، ج 4 ، ص 184 ) ( 3 ) . لَا طَاعَةَ لِمَخلُوقٍ فِى مَعصيَةِ الخَالِق ، افضلُ الجَهاد كَلِمَةُ عَدْلٍ عَنْدَ امَامٍ جائرٍ ( همان به نقل از وسائل ، كتاب الامربالمعروف ، باب 2 و 3 و شرح نهج البلاغه ، ج 4 ، ص 322 و 411 )